ممكن است ادرار برنگ سرخ باشد كه سياهى در آن جارى است ، در اين حالت از تب‌هاى تركيب‌شده‌اى خبر مىدهد كه از خلطهاى غليظ منشاء گرفته‌اند . اگر سرخى آن روشن‌تر باشد و سياهى بيشتر به طرف بالا گرايش داشته باشد نشانهء وجود ذات الجنب است . فصل سوم - هيئت ، روشنى و تيرگى ادرار براى ادرار سه حالت وجود دارد : رقت ، غلظت ، اعتدال . رقت ادرار « 103 » . اگر ادرار بسيار رقيق و نامتراكم باشد دلالت بر يكى از حالات زير دارد : الف - نرسيدن به پختگى . رقت در تمام حالات دلالت بر همين وضع دارد . ب - بسته شدن راه در رگ‌هاى خونى ( تنگ شدن عروق خونى ) « 104 » . ج - ناتوانى كليه و مجارى ادرار « 105 » . اين اندام‌ها به حدى ناتوان مىشوند كه فقط قدرت جذب رقيق را دارند و بجز رقيق كه پذيرش دفع را دارد نمىتوانند موادى مانند چربى را دفع كنند . د - نوشيدن آب زياد . ادرار رقيق ، در بيمارىهاى شديد همچنين دلالت بر ضعيف بودن نيروى هاضمه و ناپختگى و احيانا ناتوانى ساير نيروها دارد كه به علت ضعف نمىتوانند در تغيير ادرار دخالت كنند و آبى كه از گلو فرومىرود ، بدون هيچ تغيير و تبديلى مىلغزد و به همان وضع بيرون مىرود . ادرار رقيق در چنين حالتى براى بدن خردسالان بدتر از بدن جوانان است زيرا ادرار طبيعى خردسالان غليظتر از ادرار طبيعى جوانان است و علت اين است كه رطوبت در جوانان بيشتر از خردسالان است و چون بدن جوانان نيازمند دفع منى است به ماده رطوبت بيشتر نياز دارد و بدن آنها رطوبت‌ها را بيشتر بسوى خود جذب مىكند .

--> ( 103 ) - ايجاد رقت و يا غلظت در ادرار مربوط به فعاليت سلول‌هاى كليه است . ( 104 ) - تنگ شدن عروق بويژه تنگ شدن شرائين ريز كليه موجب ايسكمى در كليه مىگردد و در فعاليت آن ايجاد اختلال مىكند . ( 105 ) - ناتوانى ( نارسائى ) كليه يعنى نقصان فعاليت اين عضو كه بر اثر ايجاد ضايعه در بخش‌هاى اختصاصى آن ( گلومرول‌ها ، و يا توبول‌ها ) پيش مىآيد .